Είναι το παιδί μου έτοιμο για την Α' Δημοτικού;

Αγαπητοί γονείς, τα παιδάκια έχουν ήδη να μετράνε αντίστροφα για τις διακοπές του καλοκαιριού. Αρκετά από αυτά θα αποφοιτήσουν από το νηπιαγωγείο και θα πάνε στην Α' Δημοτικού. Θα πρέπει  λοιπόν το σημείο αυτό ως γονείς και ως εκπαιδευτικοί να δούμε κατά πόσο ένα παιδί έχει αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες, με τις οποίες θα μπορέσει στη συνέχει να μάθει ανάγνωση και γραφή και να ενταχθεί ομαλά στο νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του δημοτικού.
Οι δεξιότητες αυτές πιο αναλυτικά αποτελούν:

α) Γνωστικές δεξιότητες:
Το παιδί να είναι σε θέση να:
- Να μετρά, να αναγνωρίζει, να γράφει και να αντιστοιχεί ποσότητες με αριθμούς μέχρι το 10,
- Να γνωρίζει τις μέρες της εβδομάδας και τους μήνες και τις εποχές,
- Να αναγνωρίζει τα χρώματα, τα σχήματα και χωροχρονικές έννοιες (π.χ. μέσα- έξω, χθες- σήμερα- αύριο),
- Να θυμάται και να εκτελεί εντολές,
- Να κατηγοριοποιεί αντικείμενα,
- Να εντοπίζει το γράμμα μιας λέξης που ακούει,
- Να γράφει το όνομα του.

β)Γλωσσικές δεξιότητες:
- Να ακολουθεί προφορικές σύνθετες οδηγίες,
- Να διαθέτει πλούσιο λεξιλόγιο,
- Να χρησιμοποιεί σωστά τους συντακτικούς κανόνες ομιλίας,
- Να μπορεί να δίνει πληροφορίες για τον εαυτό του αλλά και για το περιβάλλον του.

γ) Κινητικές δεξιότητες:
- Να κρατά με λειτουργική μορφή το μολύβι,
- Να έχει την ικανότητα να αντιγράφει γράμματα και σχήματα,
- Να χρωματίζει μέσα στα πλαίσια.

δ) Συναισθηματικές δεξιότητες:
- Να είναι κοινωνικό, να προσαρμόζεται ομαλά σε καινούργια περιβάλλοντα, να υπακούει σε κανόνες και να κάνει εύκολα φιλίες.

ε) Αυτοεξυπηρέτηση:
- Να έχει την ικανότητα να ντύνεται, να τρώει, να πλένεται και να χρησιμοποιεί την τουαλέτα μόνο του.

Σε περίπτωση κατά την οποία κάποιο παιδί αντιμετωπίζει δυσκολίες σε κάποια από τις πιο πάνω δεξιότητες θα ήταν καλό να γίνει κάποια παρέμβαση- στήριξη  κατά τους καλοκαιρινούς μήνες έτσι ώστε το παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητες για την πιο ομαλή ένταξη του στο δημοτικό. Είναι πολύ σημαντικό το παιδί να νοιώθει αυτοπεποίθηση στο καινούργιο του εκπαιδευτικό βήμα.

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός
 

Θα πρέπει οι γονείς να εμπλέκονται στη σχολική ζωή του παιδιού τους;

Κυρίως πριν από την εφηβεία, μεγάλο μέρος της ζωής του παιδιού, αποτελεί το σχολείο. Η ανάμειξη σας στη σχολική ζωή του παιδιού σας, ανοίγει ένα μεγάλο παράθυρο στο πώς τα πηγαίνει το παιδί σας, όχι μόνο στο σχολείο του, αλλά και στο γενικότερο πλαίσιο. Είναι εμφανές ότι μαθητές κάθε ηλικίας τα πηγαίνουν καλύτερα στο σχολείο, όταν οι γονείς τους αναμειγνύονται στην εκπαίδευση τους.

Και ο λόγος είναι απλός...κατά βάθος, τα παιδιά εκτιμούν αυτά που πιστεύουν ότι εκτιμούν και οι γονείς τους. Με τη σταθερή σας ανάμειξη στη σχολική ζωή του παιδιού σας καθ' όλη τη διάρκεια της εκπαίδευσης του, του δείχνεται ότι θεωρείται σημαντικό το σχολείο. Με το πέρασμα του χρόνου, το παιδί θα νιώσει το ίδιο, και αυτό θα το παροτρύνει να προσπαθεί με περισσότερο ζήλο, και να παίρνει στα σοβαρά τα μαθήματα και τις εργασίες του.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω το πόσο σημαντικό είναι να εμπλέκονται οι γονείς κατά τις δραστηριότητες/ εκδηλώσεις στο νηπιαγωγείο αλλά και στο δημοτικό. Τα παιδιά μικρών ηλικιών έχουν περισσότερη ανάγκη να βλέπουν ότι οι γονείς τους αφιερώνουν χρόνο για να ενημερώνονται τόσο για τις δεξιότητες των παιδιών τους, αλλά και να λαμβάνουν μέρος σε δραστηριότητες οι οποίες έχουν ως απώτερο την αλληλεπίδραση σχολείου-γονέα.

Από την άλλη πλευρά, εάν δεν παρευρίσκεστε στις συναντήσεις γονέων- δασκάλων, εάν δεν δείχνετε ενδιαφέρον για τα μαθήματα και τις εργασίες του παιδιού σας ή δεν παρευρίσκεστε σε εξωσχολικές δραστηριότητες- ενδιαφέροντα στις οποίες συμμετέχει το παιδί, τότε το παιδί θα συμπεράνει ότι το σχολείο δεν είναι πολύ σημαντικό, ανεξάρτητα από τα λεγόμενα σας.

Πέραν όμως από τα προαναφερθέντα, η ανάμειξη σας στέλνει επίσης ένα διττό μήνυμα στους δασκάλους του παιδιού σας. Πιστέψτε με, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να δείξετε τι είδος γονιός είστε από το να παρακολουθείτε τις σχολικές εκδηλώσεις και να φροντίζετε να συζητάτε με τους δασκάλους του παιδιού σας.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ξεκαθαρίσω κάτι. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στη σχολική ζωή του παιδιού σας από την μία πλευρά, και στο να μην κάνετε τίποτα άλλο παρά μόνο να παρεμβαίνετε και να γκρινιάζετε από την άλλη. Είναι απόλυτα κατανοητός ο εκνευρισμός των δασκάλων απέναντι στους γονείς που η ανάμειξη τους περιορίζεται σε παράπονα. Όταν όμως, αναμειγνύεστε ειλικρινά π.χ. όταν παρακολουθείτε τις σχολικές εκδηλώσεις, όταν σχολιάζετε αυτά που σας ευχαριστούν καθώς και όσα σας δυσαρεστούν σχετικά με τη λειτουργία του σχολείου, όταν κάνετε ερωτήσεις οι οποίες δείχνουν την εξοικείωση σας με τα μαθήματα του παιδιού, τότε υποδεικνύετε την αξιοπιστία σας, γεγονός που μπορείτε να αξιοποιήσετε όποτε χρειαστεί να εκφράσετε ένα παράπονο ή την άποψη σας.

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Όλα τα παιδιά χρειάζονται κανόνες και όρια

  Το πιο σημαντικό πράγμα που χρειάζονται τα παιδιά από τους γονείς τους είναι αναμφισβήτητα η αγάπη, αλλά από κοντά ακολουθεί και η δομή. Ένας από τους κύριους τρόπους με τους οποίους δημιουργείτε δομή στη ζωή του παιδιού σας, είναι με την απαίτηση σας να συμπεριφέρεται σωστά, καθώς και θέτοντας όρια στο βαθμό ελευθερίας που του παραχωρείτε. Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλο είναι το παιδί σας. Όλα τα παιδιά χρειάζονται κανόνες και όρια.

  Ορισμένοι γονείς δεν θέλουν να ορίζουν κανόνες ούτε να θέτουν όρια στα παιδιά τους, επειδή δεν θέλουν τα παιδιά τους να νοιώθουν ότι τα περιορίζουν οι κανόνες ή τα καταπιέζουν οι προσδοκίες των γονιών τους. Επειδή λοιπόν, οι ενήλικοι νιώθουν άσχημα όταν τους περιορίζουν οι άλλοι, συμπεραίνουν ότι το ίδιο άσχημα θα πρέπει να νιώθουν και τα παιδιά.

                               Ωραίο το συναίσθημα αυτό....αλλά εντελώς λανθασμένο.

  Το να ζει κάποιος σύμφωνα με μια σειρά κανόνων, τους οποίους σου έχει επιβάλει κάποιος άλλος, δεν έχει την ίδια επίδραση στα παιδιά όπως στους ενήλικες. Η δομή που επιβάλλουν οι κανόνες και τα όρια δεν κάνει τα παιδιά να νιώθουν άσχημα. 

 Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο:

                                       η δομή κάνει τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή!

  Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους θα πρέπει να έχετε κανόνες, αλλά ο βασικός είναι ότι μακροπρόθεσμα οι κανόνες βοηθούν το παιδί να αναπτύξει την ικανότητα του να ελέγχει την ίδια του τη συμπεριφορά. Παρόλο που ακούγεται αντιφατικό, εντούτοις η ικανότητα του παιδιού σας να ασκεί έλεγχο στον εαυτό του πηγάζει από τον έλεγχο που του ασκείται εσείς οι ίδιοι. Ο λόγος είναι ότι τα παιδιά αποκτούν αυτοέλεγχο επιβάλλοντας στον εαυτό τους τους κανόνες που τους έχουν επιβάλει οι γονείς. Με την πάροδο του χρόνου, ο έλεγχος της συμπεριφοράς του παιδιού σας θα μετατραπεί βαθμιαία από εξωτερικούς σε εσωτερικούς (όταν δηλαδή, θα τον επιβάλει το ίδιο το παιδί στον εαυτό του).

  Τα παιδιά δεν έρχονται στον κόσμο με την ικανότητα να ελέγχουν τον εαυτό τους. Την αποκτούν όταν τους ζητείται να ακολουθούν τους κανόνες που τους θέτουν οι γονείς, οι οποίοι αφενός περιμένουν από τα παιδιά τους να συμπεριφέρονται σωστά, αφετέρου τους θέτουν όρια στο τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται να κάνουν.

  Μην ανησυχείτε πως το παιδί σας θα νιώθει ότι βρίσκεται υπό τον έλεγχο σας ή θα αισθάνεται περιορισμένο. Εάν δεν ελέγξετε εσείς τη συμπεριφορά του παιδιού σας όσο είναι μικρό, τότε θα δυσκολευτεί να μάθει πώς να ελέγχει το ίδιο τον εαυτό του όταν θα μεγαλώσει και εσείς δεν θα είστε συνεχώς μαζί του.

                                                        Αυτό θα έπρεπε να σας ανησυχεί!!

 

 

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός





Οι 10 βασικές αρχές της καλής γονικής συμπεριφοράς:

1. Ό,τι κάνετε είναι σημαντικό

2. Ποτέ η στοργή δεν μπορεί να γίνει υπερβολική

3. Αναμειχθείτε στη ζωή του παιδιού σας

4. Προσαρμόστε τη γονική συμπεριφορά σας στις ανάγκες του παιδιού σας

5. Να ορίζετε κανόνες και να θέτετε όρια

6. Βοηθήστε το παιδί σας να αναπτύξει την ανεξαρτησία του

7. Να είστε συνεπείς

8. Αποφύγετε τις σκληρές τιμωρίες

9. Να εξηγείτε τους κανόνες και τις αποφάσεις σας

10. Δείξτε σεβασμό στο παιδί σας

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός

Τί είναι η αυτοπεποίθηση;

Ορισμός: Ένα αίσθημα συναισθηματικής ασφάλειας το οποίο πηγάζει από την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Είναι μια σταθερή πίστη στις δυνάμεις και τις ικανότητες μας. ( Η ερμηνεία της λέξης προέρχεται από το Webster's II New College Dictionary).

Γιατί είναι τόσο σημαντική η αυτοπεποίθηση;

Η αυτοπεποίθηση αναπτύσσεται με το χρόνο. Είναι μια στάση που φανερώνει μια θετική και ρεαλιστική εικόνα για τον εαυτό μας και για τους γύρω μας. Η αυτοπεποίθηση μαθαίνεται, δεν κληρονομείται, και αναπτύσσεται από μέσα προς τα έξω. Ο καθένας μας, κτίζει το δικό του οικοδόμημα αυτοπεποίθησης, όροφο όροφο, από τις εμπειρίες που μαζεύει στη ζωή του αλλά και το πώς αξιοποιεί αυτές ακριβώς τις εμπειρίες.

Οι γονείς οι ίδιοι παίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης των παιδιών τους. Οι αντιδράσεις των γονιών φανερώνουν στα παιδιά αν εκτιμούν ή όχι τις προσπάθειες τους. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει τη γνώμη που σχηματίζουν τα παιδιά για  τον ίδιο τον εαυτό τους.

Ενθαρρύνοντας οι γονείς τα παιδιά να λύνουν μόνα τους τα προβλήματα και τις δυσκολίες που συναντούν, και λέγοντας "μπράβο" γι' αυτές τις προσπάθειες (όχι μόνο για τις επιτυχίες αλλά και για τις ίδιες τις προσπάθειες), τότε τα παιδιά νιώθουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Όταν τα παιδιά καταφέρνουν να λύσουν μόνα τους κάποια προβλήματα (προβλήματα βέβαια που είναι στα μέτρα των παιδιών), τότε μαθαίνουν σταδιακά να μην φοβούνται την αποτυχία.

Η κριτική και οι κατηγορίες λιγοστεύουν την αυτοπεποίθηση. Όταν μιλάμε άσχημα στα παιδιά καταστρέφουμε το αίσθημα της συναισθηματικής τους ασφάλειας και μαζί με αυτό καταστρέφουμε και την αυτοπεποίθηση τους.

Εν κατακλείδι θα ήθελα να αναφερθώ στα λόγια του Henry Ford για να προβληματιστούμε λίγο.....

"Είτε πιστεύετε ότι μπορείτε να καταφέρετε κάτι είτε ότι δεν μπορείτε, συνήθως έχετε δίκαιο"

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός



Ανάγνωση...το διαβατήριο σε ένα κόσμο μαγικό!!!

Το να καταφέρει ένα παιδάκι της Α' Δημοτικού να διαβάσει τις πρώτες του λέξεις αποτελεί γι' αυτό ένα πραγματικό άθλο!!! Μέσα από την ανάγνωση ένας καινούργιος κόσμος ανοίγετε μπροστά του, έτοιμος να τον ανακαλύψει. Όσο πιο καλά και σωστά διαβάζει ένα παιδί, τόσο πιο πολύ μπορεί να "προσέξει και να κατανοήσει" αυτό που διαβάζει.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή...

Ένας αρχάριος αναγνώστης:

• Μπορεί να αναγνωρίζει και να ονοματίζει τα γράμματα της αλφαβήτας,
• Μπορεί να κατανοήσει την έννοια 'λέξη",
• Μπορεί να βρεί τον πρώτο και τον τελευταίο ήχο σε μια λέξη,
• Μπορεί να αναγνωρίζει μια λέξη ανάμεσα σε άλλες ή σε μια πρόταση.

Όταν λοιπόν, ένας αρχάριος αναγνώστης "παλεύει" με τα γράμματα και τις συλλαβές, δεν μπορεί να δώσει προσοχή και να κατανοήσει τι ακριβώς σημαίνει αυτό που μόλις έχει διαβάσει. Αυτό συμβαίνει, γιατί όλη  η προσοχή και η ενέργεια του αφιερώνεται στην αποκωδικοποίηση των λέξεων και όχι στο νόημα τους.

Το να κατανοήσει ένας αρχάριος αναγνώστης το κείμενο που διάβασε, περνάει από στάδια. Τι μπορείτε να κάνετε για να ενισχύσετε αυτή τη δεξιότητα που προσπαθεί να κατακτήσει το παιδί σας;

Μια από τις στρατηγικές στην οποία μπορείτε να εκπαιδεύσετε το παιδί σας είναι η χρήση νοερών εικόνων κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης.  Για παράδειγμα κάντε εξάσκηση με το παιδί σας με υλικό το οποίο δεν έχει σχέση με το σχολείο. Διαλέξτε μαζί κάποιο παραμύθι, ανοίξτε το, και δείξτε τους τις εικόνες. Εξηγήστε στο παιδί ότι οι εικόνες βρίσκονται για να μας βοηθούν να "ζήσουμε" το παραμύθι μαζί με τους πρωταγωνιστές-ήρωες. Στην συνέχεια ακολουθήστε τα πιο κάτω βήματα:

1. Ξεκινήστε να διαβάζετε και σταματήστε μετά από κάποιες προτάσεις που πιστεύετε ότι σας έχουν δώσει αρκετές πληροφορίες ώστε να φτιάξετε μια εικόνα.

2. Παρουσιάστε τη δική σας εικόνα που μόλις φτιάξατε δίνοντας προσοχή και στις πέντε αισθήσεις (π.χ. πέρα από την όραση, μέσα σε αυτές τις εικόνες μπορείτε να ακούσετε  το γάβγισμα του σκύλου, να μυρίσετε το φρεσκοκουρεμένο γρασίδι κ.τ.λ).

3. Συνεχίστε το διάβασμα και σταματήστε ξανά όταν χεριάζετε. Ρωτήστε το παιδί σας, τί βλέπει, τί ακούει, ΄τι μυρίζει, τί γεύεται, τί αισθάνεται. Ενθαρρύνεται το να σας μιλήσει για το ποιες ήταν αυτές οι πληροφορίες που το βοήθησαν να φτιάξει τη συγκεκριμένη εικόνα.

4. Όταν το παιδί σας έχει πλέον εξασκηθεί αρκετά, δοκιμάστε το χρησιμοποιώντας σχολικό υλικό με σκοπό να εισάγετε αυτή τη στρατηγική στην καθημερινότητα του.

Τι περιμένετε λοιπόν; Βοηθήστε το παιδί να ταξιδέψει στο χώρο της ανάγνωσης!!! Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε το συγκεκριμένο παιχνίδι και για παιδάκια μικρής ηλικίας, για περισσότερη εξάσκηση σε θέματα προσοχής και κατανόησης.

 

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Το παιδί μου πάει στην Α' Δημοτικού. Τί πρέπει να προσέξουν οι γονείς

Οι διακοπές τελειώνουν και σε λίγες μέρες το παιδί μας θα πρέπει να ανταποκριθεί σε νέες απαιτήσεις. Ένα από τα βασικότερα θέματα είναι ότι οι γονείς θα πρέπει να έρθουμε αντιμέτωποι με τα δικά μας συναισθήματα που συνήθως είναι η αγωνία, το άγχος αλλά και φόβος για το πώς το παιδί μας θα ανταποκριθεί στις νέες αυτές απαιτήσεις. Τα συναισθήματα μας αυτά, αντανακλούν στα λόγια και τις πράξεις μας και επηρεάζουν σημαντικά το παιδί μας. Θα πρέπει λοιπόν να αποφεύγουμε εκφράσεις του τύπου: "Μας περιμένει δύσκολη χρονιά", ή εκφράσεις οι οποίες προκαλούν αρνητικό κλίμα, όπως για παράδειγμα: " Τέρμα η τηλεόραση και το παιχνίδι. Από φέτος θα έχεις διάβασμα και υποχρεώσεις".

Όλα αυτά και άλλα παρόμοια σχόλια προκύπτουν από την απολύτως φυσιολογική αγωνία όλων των γονέων, όμως σίγουρα δε βοηθάνε το παιδί να δει τη νέα χρονιά με μεγάλη αισιοδοξία. Θα πρέπει λοιπόν να προσέχουμε τι λέμε μπροστά στο παιδί και τι μηνύματα περνάνε με αυτά που λέμε.
Ο βασικός στόχος λοιπόν για κάθε πρωτάκι είναι να έχει μια καλή προσαρμογή στο νέο σχολείο. Λέγοντας καλή προσαρμογή στην πραγματικότητα εννοούμε τη θετική αλληλεπίδραση του παιδιού με το νέο περιβάλλον, τα νέα πρόσωπα και τις νέες απαιτήσεις. Προκειμένου λοιπόν να υπάρξει αυτή η θετική αλληλεπίδραση θα πρέπει να προετοιμαστούμε όλοι, παιδιά και γονείς, κατάλληλα.

Αυτό λοιπόν που είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε σαν γονείς είναι να προετοιμάσουμε το παιδί μας, χωρίς υπερβολές και χωρίς να μεταφέρουμε τις δικές μας αγωνίες, για τα νέα δεδομένα.

Για παράδειγμα: «Φέτος θα είναι διαφορετικά τα πράγματα από πέρυσι, αλλά θα μάθεις πολλά καινούρια πράγματα και θα είμαι πολύ περήφανη/ος για σένα. Και αν χρειάζεσαι βοήθεια εγώ μπορώ να σε βοηθάω». Επίσης, θα πρέπει να εξηγήσουμε στο παιδί πώς θα πρέπει να φέρεται στην τάξη (π.χ. να προσέχει τη δασκάλα, να σημειώνει τις ασκήσεις κτλ.) και τι θα απαιτείται από εκείνο στο σπίτι (να γράψει τις ασκησούλες, να διαβάσει γράμματα και λεξούλες, να κάνει κτλ.).

Ακόμα, καλό θα ήταν να αναφερθούμε σε πιθανές δυσκολίες που ίσως υπάρξουν, δίνοντας πάντα θετική προοπτική. Για παράδειγμα, «Κάποιες ασκήσεις μπορεί να είναι δύσκολες και να πρέπει να προσπαθήσεις πιο πολύ από ότι σε άλλες, αλλά εσύ θα βάλεις τα δυνατά σου, αν χρειαστεί θα σε βοηθήσω κι εγώ, και στο τέλος θα τα καταφέρεις».

Είναι πολύ σημαντικό να προετοιμάσουμε το παιδί για τη μετάβαση του στη Α' Δημοτικού χωρίς άγχος. Καλό θα ήταν να μεταδώσουμε στο παιδί τη σιγουριά μας ότι όλα θα κυλήσουν υπέροχα και ότι σαν γονείς θα είμαστε δίπλα από κάθε του βήμα και θα νιώθουμε περήφανοι για τις νέες του σχολικές κατακτήσεις και εμπειρίες.

 

Εγώ απλά θα ευχηθώ στα πρωτάκια μας καλή αρχή στο νέο τους ταξίδι για μάθηση!!!

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Το παιδί μου παίζει μόνο του... Είναι φυσιολογικό;

   Το παιχνίδι παίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχοσυναισθηματική, τη σωματική, την κοινωνική και τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών. Μέσα από το παιχνίδι το παιδί έχει την δυνατότητα να δράσει ελεύθερα, να ζήσει σε ένα κόσμο φανταστικό που μπορεί να εξουσιάσει, να εκφράσει τα συναισθήματα του, να μάθει τον εαυτό του και τους ανθρώπους γύρω του να εξερευνήσει το περιβάλλον του. 

   Επίσης, το παιχνίδι θεωρείται συνυφασμένο με τις διαδικασίες συγκρότησης του εαυτού. Η μετάβαση από το μοναχικό παιχνίδι στο συλλογικό ή στο παιχνίδι με κανόνες, περιγράφει την πορεία από την τοποθέτηση του εαυτού σε υποθετικές καταστάσεις, μέσω της ερμηνείας κοινωνικών ρόλων, έως την τοποθέτηση του εαυτού στη θέση του άλλου με την ταυτόχρονη ερμηνεία του ρόλου του εαυτού. Μέσα από το ομαδικό παιχνίδι, καλλιεργεί ηθικές αξίες όπως την υπομονή στο να περιμένει τη σειρά του, την υποχώρηση όταν δεν μπορεί να έχει αυτό που θrέλει, τον σεβασμό προς τους φίλους του, μαθαίνει να συμβιώνει την ώρα του παιχνιδιού μέσα στα όρια που τα ίδια έχουν ορίσει. Μαθαίνει έννοιες όπως η συνεργασία, το μοίρασμα, η αυτοπειθαρχία, η εκτίμηση. Μέσω του ομαδικού παιχνιδιού το παιδί το μαθαίνει να συνυπάρχει αρμονικά με τους άλλους και να βρίσκει τρόπους επίλυσης των διαφορών συγκρούσεων που μπορούν να προκύψουν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Καλείται να αποδεχτεί και να τηρήσει, αφού το αντίθετο θα οδηγήσει σε κάποια «ποινή».   

   Σημαντική είναι και η επίδραση που ασκεί το παιχνίδι στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Με την επιτυχία και προβολή που αποκτά το παιδί μέσω του παιχνιδιού, βελτιώνει την εικόνα για τον εαυτό του, ξεπερνά τις αναστολές του, αυξάνει την αυτοπεποίθησή του και αναπτύσσει σεβασμό για την προσωπικότητα των άλλων. Επίσης, το παιχνίδι πολλές φορές λειτουργεί λυτρωτικά σε καταστάσεις της καθημερινότητάς του που το φορτίζουν με στρες, ένταση, θυμό.

   Σε κάθε όμως ηλικία τα παιδιά παίζουν με διαφορετικό "τρόπο" ανάλογα με τη την αναπτυξιακή τους ηλικία. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα διάφορα στάδια κατάκτησης του όρου παιχνίδι ανάλογα με την κάθε ηλικία.

1. Στην ηλικία από 0-2 ετών:  Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται ως μοναχικό. Το παιδί παίζει μόνο του, χωρίς να αλληλοεπιδρά σχεδόν καθόλου με τα υπόλοιπα παιδιά. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι ότι στο στάδιο αυτό, το παιδί ανακαλύπτει από μόνο του το περιβάλλον γύρω του και προσπαθεί να κατακτήσει τις πρώτες του δεξιότητες.

2. Στην ηλικία από 2 μέχρι 2,5 ετών: Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται ως παθητικό. Το παιδί παρακολουθεί τα υπόλοιπα παιδιά να παίζουν, χωρίς όμως να αλληλοεπιδρά μαζί τους.

3. Στην ηλικία από 2,5 μέχρι 3 ετών: Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται ως παράλληλο. Κατά την περίοδο αυτή, το παιδί παίζει παράλληλα με τα υπόλοιπα παιδία, χωρίς όμως να παίζει μαζί τους.

4. Στην ηλικία των 3 μέχρι 4 ετών: Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται ως συνεταιριστικό. Κατά το στάδιο αυτό παρατηρείται αλληλεπίδραση με τα υπόλοιπα παιδιά. Αρχίζουν να αναπτύσσονται οι πρώτες φιλίες. Κατά την ηλικία αυτή τα παιδιά παίζουν σε μεικτές ομάδες ( ιδίου και διαφορετικού φύλου).

5. Στην ηλικία από 4 μέχρι 6 ετών: Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται ως συνεργατικό. Το παιδί παίζει με τα άλλα παιδιά, έχοντας κοινούς στόχους και κανόνες. Κατά το στάδιο αυτό τα παιδιά παίζουν κυρίως με παιδιά του ιδίου φύλου.

Έτσι, λοιπόν, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι όχι απλά να επιτρέψουμε στο παιδί να παίζει, αλλά να αφήσουμε τη μαγεία του παιχνιδιού να μας συνεπάρει.

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Ομαλή εξέλιξη στην ηλικία των 2 ετών

Σύμφωνα με τους αναπτυξιολόγους  ένα παιδάκι μέχρι τα 2 του χρόνια θα πρέπει να σημειώνει επιτυχία στις πιο κάτω δεξιότητες:

• Αντιλαμβάνεται απλές ερωτήσεις
• Απαντά με "τηλεγραφική ομιλία" π.χ 'Πού είναι ο μπαμπάς"; -"Δουλειά"
• Ραγδαία αύξηση του παθητικού και εκφραστικού λεξιλογίου (200-250 λέξεις)
• Αρχίζει να ρωτά συνεχώς!!!!
• Εμπλέκεται σε μονόλογο
• Αρχίζει να συγκεντρώνεται σε εικονογραφημένα βιβλία
• Αρχίζει να χρησιμοποιεί τις γραμματικά σωστές εκφράσεις π.χ. πληθυντικός
•  Είναι σε θέση να τραγουδά μικρά σε έκταση τραγουδάκια
• Χρησιμοποιεί το συμβολικό παιχνίδι π.χ χρήση ποτηριού για καπέλο.
• Εξερευνά τα πάντα και παντού!!!

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός
 

Πότε καταλαμβαίνουμε ότι ένα παιδάκι προδημοτικής ηλικίας έχει δυσκολίες στην Ακουστική Επεξεργασία;

Ακουστική επεξεργασία ονομάζουμε την ικανότητα να αναγνωρίζουμε, να ερμηνεύουμε και να αναλύουμε την ομιλούμενη γλώσσα. Οι ισχυρές δεξιότητες ακουστικής επεξεργασίας είναι σημαντικά στοιχεία δύο διαφορετικών δραστηριοτήτων στην τάξη: της τήρησης των οδηγιών του δασκάλου και της επιτυχούς αλληλεπίδρασης με τους συνομηλίκους.

Τα παιδιά με μειωμένες δεξιότητες ακουστικής επεξεργασίας συχνά βασίζονται σε οπτικά ερεθίσματα από τους άλλους για να τους βοηθήσουν να μαντέψουν τι να κάνουν ή πώς να συμπεριφέρονται. όσον ψάχνουν για οπτικές ενδείξεις, μπορεί να φαίνονται μπερδεμένα ή ότι αποσπάται η προσοχή τους και συχνά έχουν καθυστερημένες απαντήσεις σε προφορικές οδηγίες.

 

Συμβουλές προς τους γονείς:

• Δίνετε στο παιδί απλές οδηγίες ενός βήματος (π.χ. Ελένη, κλείσε την πόρτα σε παρακαλώ). Με τον τρόπο αυτό, το παιδί είναι πιθανότερο να επικεντρωθεί σε κάθε λέξη παρά να αγνοήσει ολόκληρη την πρόταση.
• Ζητήστε από το παιδί σας να επαναλάβει την οδηγία που του δώσατε. Με τον τρόπο αυτό, το παιδί θα πρέπει να δώσει προσοχή καθώς μιλάτε, ώστε να μπορεί να επαναλάβει με ακρίβεια την οδηγία
• Εάν το παιδί σας δεν είναι σε θέση να ολοκληρώσει την εντολή ακόμη και μετά την επανάληψη της οδηγίας, δώστε στο παιδί σας μια υπόδειξη αντί να επαναλαμβάνεται την οδηγία ( π.χ Έπρεπε να κάνεις κάτι με την πόρτα)
• Εάν το παιδί σας δεν είναι ακόμη σε θέση να ολοκληρώσει την εντολή, ακόμη και μετά τη λήψη αρκετών υποδείξεων, ακολουθείστε τη λογική συνέπεια που περιγράψατε κατά την έναρξη της δραστηριότητας.

Σε περίπτωση που το παιδί παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες στην Ακουστική Επεξεργασία θα πρέπει να ακολουθήσει κατάλληλα διαμορφωμένο πρόγραμμα με ασκήσεις ανάπτυξης Ακουστικής Επεξεργασίας διαμορφωμένο από ειδικό παιδαγωγό.

 

 

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Πότε καταλαμβαίνουμε ότι ένα παιδάκι προδημοτικής ηλικίας έχει δυσκολίες Συγκέντρωσης

Εάν ένα παιδάκι κατά την είσοδο του στη προδημοτική τάξη παρουσιάζει τα πιο κάτω, τότε θα πρέπει να ζητήσετε την συμβουλή κάποιου ειδικού παιδαγωγού ο οποίος θα σας συμβουλέψει:

• δεν μπορεί να παρακολουθήσει κατά τη διήγηση μιας ιστορίας
• δεν μπορεί να μείνει συγκεντρωμένο σε ένα διάλογο
• δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια δραστηριότητα με την οποία ασχολείται
• λειτουργεί συνήθως σε πολλά επίπεδα. Ενώ προσπαθεί να εκτελέσει μια εντολή η οποία του έχει δοθεί, ακούει ένα ήχο έξω από το παράθυρο π.χ μια μοτοσυκλέτα, σκέφτεται την μοτοσυκλέτα και το πού θα πάει το απόγευμα.

Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να μπορούν να παραμένουν συγκεντρωμένα σε μια δραστηριότητα και να μην αποσπάται η συγκέντρωση τους με τα διάφορα ερεθίσματα. Αν προσέξετε ότι το παιδί σας παρουσιάζει δυσκολίες στη συγκέντρωση, θα πρέπει άμεσα να ζητήσετε τη συμβουλή ειδικού.

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός

Πότε καταλαμβαίνουμε ότι ένα παιδάκι προδημοτικής ηλικίας έχει δυσκολίες στη λεπτή κινητικότητα;

Εάν ένα παιδάκι προδημοτικής ηλικίας δεν μπορεί να κάνει τα ακόλουθα:

• να κρατήσει σωστά το μολύβι
• να ελέγξει την κίνηση του μολυβιού
• να χρωματίσει στο πλαίσιο
• να μεταφέρει το περιεχόμενο ενός ποτηριού σε ένα άλλο ποτήρι
• να γυρίζει τις σελίδες ενός βιβλίου μία-μία
• να φτιάξει πύργο με τουλάχιστον 5 τουβλάκια
• να ξεκουμπώνει και να κουμπώνει κουμπιά
• να χειρίζεται με ευκολία το ψαλίδι
• να στερεώνει μανταλάκια

Οι πιο πάνω δραστηριότητες αποτελούν μέρος της ομαλής ανάπτυξης των παιδιών ηλικίας 5 ετών στον τομέα στης λεπτής κινητικότητας.

Συμβουλή προς τους γονείς: Αγαπητοί γονείς εάν παρατηρήσατε ότι το παιδί σας παρουσιάζει δυσκολία στις πιο πάνω δραστηριότητες ζητήστε τη συμβουλή ενός εργοθεραπευτή.

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός



 

Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

Αρκετοί γονείς και νηπιαγωγοί ανησυχούν κατά το πόσο κάποιο παιδάκι μπορεί να αποφοιτήσει από το νηπιαγωγείο και να εισαχθεί στο Δημοτικό. Ένα παιδί ενδέχεται να πάρει αναστολή φοίτησης για την Α' Δημοτικού όταν οι πιο κάτω παράγοντες υφίστανται:

• Η ικανότητα προφορικής επικοινωνίας του παιδιού δεν έχει τα χαρακτηριστικά που έχουν αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο (βλ. ομαλή εξέλιξη στην ηλικία των 5 ετών)
• Δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα/ επίγνωση
• Δυσκολία στην κατανόηση και την επεξεργασία
• Δυσκολία στην ατομική φροντίδα
• Δυσκολία στην κοινωνικοποίηση
• Σοβαρά συναισθηματικού τύπου προβλήματα

Με βάση τα πιο πάνω, ξεκινώ να ανησυχώ όταν οι δυσκολίες αυτές δεν είναι παροδικές, αλλά συμβαίνουν για αρκετό χρονικό διάστημα και φαίνεται να επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το παιδί.

Συμβουλή προς τους γονείς: Πεποίθηση όλων των εκπαιδευτικών και των θεραπευτών είναι ότι τα παιδιά καλύτερα να επαναλάβουν την Προδημοτική, παρά να επαναλάβουν την Α' τάξη. Είναι πολύ σημαντικό για ένα μαθητή της Α' τάξης να είναι όσο το δυνατό πιο έτοιμος για να μπορεί να παρακολουθήσει όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικά την πορεία της τάξης του!!!

 

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Ομαλή εξέλιξη στην ηλικία των 3 ετών

Σύμφωνα με τους αναπτυξιολόγους το παιδί μέχρι την ηλικία των 3 χρόνων θα πρέπει να έχει αναπτύξει τις πιο κάτω δεξιότητες- δυνατότητες:

• Αύξηση στο λεξιλόγιο (1000 λέξεις),
• Μπορεί να συντάξει προτάσεις ( 3-4 λέξεων)
• Μπορεί να ακολουθήσει πολύπλοκες οδηγίες- εντολές ( π.χ βάλε τα παιχνίδια σου στο κουτί )
• Διήγηση μικρής ιστορίας,
• Κατανοεί εκπαιδευτικές έννοιες π.χ χρώματα, σχήματα
• Μαθαίνει τραγουδάκια και ποιηματάκια
• Αντιληπτικότητα ομιλίας.

 

Συμβουλή προς τους γονείς: Περάστε δημιουργικό χρόνο με το παιδί σας!!! Κάθε στιγμή αποτελεί  ευκαιρία να βοηθήσετε το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες. Μέσα από τα απλά και καθημερινά μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να αναπτύξει το λεξιλόγιο του. Απαντήστε στις ερωτήσεις του παιδιού με απλό και κατανοητό τρόπο. Περιγράψετε στο παιδί τι κάνετε τη δεδομένη στιγμή! Με αυτά τα απλά το παιδί μπορεί να μάθει πιο εύκολα.

 

 

 

 

 

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

 

Πάρτυ Γενεθλίων= Το καλύτερο μέρος ανίχνευσης Δυσκολιών Κοινωνικοποιήσης!!

Αλήθεια έχετε ποτέ παρατηρήσει το παιδί σας πώς συμπεριφέρεται όταν βρίσκεται με παιδάκια της ηλικίας του; Δεν υπάρχει καλύτερο μέρος από ένα παιδικό πάρτυ γενεθλίων! Ναι σωστά καταλάβατε! Πολλές φορές οι γονείς λόγω άγνοιας, δικαιολογούν κάποιες συμπεριφορές του παιδιού τους. Πιο κάτω παρουσιάζονται κάποιες συμπεριφορές οι οποίες θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε εάν το παιδάκι παρουσιάζει δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση με απώτερο σκοπό να το βοηθήσουμε:

• Το παιδί επιλέγει να παίζει μόνο του,
• Δεν θέλει να πάει σε μέρη στα οποία βρίσκονται άλλα παιδιά όπως: παιχνιδότοποι, πάρκα,
• Το παιδί δεν ευχαριστιέται με την επαφή του με άλλα παιδιά,
• Αντέχει να παίζει στον ίδιο χώρο με άλλα παιδιά αλλά απλά συνυπάρχει μαζί τους χωρίς να αλληλοεπιδρά,
• Δεν παίρνει πρωτοβουλίες για παιχνίδι με τα άλλα παιδιά
• Του αρέσει να παίζει περισσότερο με ενήλικες ή παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας.

Συμβουλή προς τους γονείς: Η κοινωνικοποίηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ομαλής ανάπτυξης των παιδιών. Μην χάνεται λοιπόν ευκαιρία! Παρατηρήστε τον τρόπο με τον οποίο το παιδί σας συμπεριφέρεται και αλληλοεπιδρά μέσα στο κοινωνικό του περιβάλλον. Μιλήστε με την/τον νηπιαγωγό του ο οποίος θα σας ενημερώσει για το πώς συμπεριφέρεται το παιδί σας στο σχολικό περιβάλλον και τις σχέσεις του με τα άλλα παιδιά της τάξης. Σε περίπτωση που παρατηρηθούν δυσκολίες στον τομέα της κοινωνικοποίησης αποταθείτε σε κάποιο ειδικό ο οποίος θα μπορέσει να διερευνήσει τους λόγους και θα βοηθήσει το παιδί.

 

 



Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Ομαλή εξέλιξη στην ηλικία των 4 ετών

Σύμφωνα πάντοτε με τους αναπτυξιολόγους ένα παιδί στην ηλικία των 4 ετών θα πρέπει να έχει αναπτύξει τις πιο κάτω δεξιότητες και συμπεριφορές:

• Αύξηση συγκέντρωσης,
• Αύξηση λεξιλογίου (1500 λέξεις),
• Χρησιμοποιεί σύνθετες προτάσεις των 4-5  λέξεων,
• Χρησιμοποιεί κατά την ομιλία του σωστή γραμματική και συντακτικό με ανάλογους χρόνους,
• Ξεφεύγει από το εδώ και τώρα (μιλά για φανταστικά ή υποθετικά θέματα)
• Παρατηρείται εξέλιξη στο παιδικό σχέδιο
• Εμπεδώνει και αυτοματοποιεί έννοιες π.χ. προ-μαθηματικές έννοιες, χρώματα, σχήματα,
• Χρησιμοποιεί σωστά το ψαλίδι,
• Παρατηρείται ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας που απαιτείται για την γραφή,
• Χρησιμοποιεί χρονικές έννοιες π.χ. το πρωί, πριν, μετά,
• Αύξηση ανεξαρτικοποίησης,
• Μείωση εγωκεντρικού σταδίου,
• Κατάκτηση και αυτοματοποίηση των περισσότερων ήχων.

Συμβουλή προς τους γονείς: Η ηλικία του νηπιαγωγείου (2-4 ετών), αποτελεί την πιο σημαντική περίοδο στη ζωή ενός παιδιού. Το νηπιαγωγείο, ως σχολικό πλαίσιο είναι εκείνο που θα δώσει τις βάσεις της εκπαίδευσης για το παιδί. Θα του διδάξει δηλαδή, τις τεχνικές και τις δεξιότητες για να προσεγγίσει το παιδί στη συνέχεια την γνώση. Για το λόγο αυτό, η επιλογή του νηπιαγωγείου θα πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή.

Μερικές φορές οι γονείς, ίσως δεν δίνουν την απαραίτητη σημασία στις επισημάνσεις των νηπιαγωγών με αποτέλεσμα να μην παρέχεται στο παιδί κατάλληλη και έγκαιρη στήριξη και να επέρχονται δυσκολίες τόσο στο μαθησιακό επίπεδο του παιδιού όσο και στην αυτοπεποίθηση του. Το γεγονός αυτό θα δυσκολέψει μελλοντικά το παιδί, τόσο στις σχολικές του αποδόσεις, όσο και στο κοινωνικό του περιβάλλον.

 

 

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός

Ομαλή εξέλιξη στην ηλικία των 5 ετών (προδημοτική)

Στην ηλικία των 5 ετών το παιδί σύμφωνα με τους αναπτυξιολόγους, θα πρέπει να έχει αναπτύξει τις πιο κάτω δεξιότητες:

• Συνεχής αύξηση στο εκφραστικό λεξιλόγιο ( πάνω από 2000 λέξεις ),
• Ενασχόληση με σύνθετες μαθηματικές έννοιες (π.χ έχω 2 μήλα εάν μου δώσεις ακόμα 1 θα έχω; )
• Κατανοεί και χρησιμοποιεί πολύπλοκες έννοιες π.χ. χρονικές, χωρικές,
• Χρησιμοποιεί πολύπλοκες προτάσεις και μπορεί να διηγηθεί με σωστή οργάνωση της σκέψης μια ιστορία ή κάποιο περιστατικό,
• Απαντά ερωτήσεις με διπλό σκέλος,
• Αντιγράφει σχήματα, γράμματα, λέξεις,
• Αρθρώνει σωστά όλους τους ήχους της γλώσσας μας,
• Κατάκτηση της φωνολογικής ενημερότητας (π.χ. α όπως λέμε αστέρι)
• Αντιλαμβάνεται τη σχέση προφορικού και γραπτού λόγου,
• Είναι σε θέση να δουλέψει σε πλαίσιο ομάδας χωρίς δυσκολία.

Ο/η νηπιαγωγός του παιδιού είναι το κατάλληλο άτομο να σας ενημερώσει εάν υπάρχουν τυχόν δυσκολίες ή αδυναμίες στη επίτευξη των πιο πάνω δραστηριοτήτων/ δεξιοτήτων. Μην διστάσετε να τον/την ρωτήσετε για την πρόοδο του παιδιού σας.

Ας μην ξεχνάμε... ότι με την έγκυρη παρέμβαση μπορούμε να προλάβουμε μελλοντικές δυσκολίες κατά την είσοδο του παιδιού στο δημοτικό σχολείο!

 

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

Πώς μπορεί ο βαθμός στον οποίο μια σωματική αναπηρία είναι εμφανής να επηρεάσει την αυτοαντίληψη, την κοινωνική ανάπτυξη και το επίπεδο ανεξαρτησίας του παιδιού;

Παιδιά με εμφανή σωματικές ή κινητικές αναπηρίες αποτελούν μια ετερογενή ομάδα όσον αφορα την αυτοαντίληψη, την κοινωνική τους ανάπτυξη και το επίπεδο ανεξαρτησίας τους. Υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα τους, οι οποίες εξαρτούνται από το είδος και το βαθμό των διαταραχών αλλά και από πολλούς άλλους παράγοντες , όπως η οικογένεια, η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση, το σχολικό και το κοινωνικό περιβάλλον κ.α.

Κάποια από τα παιδιά αυτά καταφέρνουν να προσαρμοστούν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν λόγω σοβαρών κινητικών περιορισμών. Κάποια άλλα παιδιά μπορεί να χρειαστούν περισσότερη βοήθεια για να το πετύχουν αυτό.

Για να μπορέσουν τα παιδιά με εμφανή σωματική αναπηρία να ενταχθούν μέσα στην κοινωνία πρέπει να αποκτήσουν με την κατάλληλη εκπαίδευση δεξιότητες αυτοπροσδιορισμού, μετέχοντας έτσι σαν ισότιμα μέλη στη διαδικασία βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης και απασχόλησης τους, πράγμα που θα τους βοηθήσει στην μετέπειτα πορεία της ζωής τους. Κάποια από τα παιδιά αυτά μεγαλώνοντας θα μπορέσουν να αποκατασταθούν επαγγελματικά και οικογενειακά, ενώ κάποια άλλα θα παραμείνουν στο σπίτι υποστηριζόμενα από άλλους.

Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά αυτά, να μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον ( οικογενειακό και κοινωνικό) το οποίο θα τους παρέχει υποστήριξη και κατανόηση. Τα παιδιά αυτά δεν έχουν ανάγκη την λύπηση ή τη συμπόνια. Τα παιδιά αυτά έχουν την ανάγκη να τα κατανοήσουν και να τα στηρίξουμε σε κάθε τους στάδιο.

Το οικογενειακό περιβάλλον είναι αυτό που αρχικά θα πρέπει να στηρίξει το παιδί που παρουσιάζει σωματική αναπηρία. Η οικογένεια θα πρέπει να βοηθήσει το παιδί στο να αντιληφθεί ότι δεν αποτελεί « λάθος της φύσης» και να το βοηθήσει να προσαρμοστεί με τις δικές τους ιδιαιτερότητες και δεξιότητες. Για να επιτευχθεί όμως αυτό θα πρέπει και οι ίδιοι οι γονείς του παιδιού να συμβουλευτούν κάποιο ειδικό ( ψυχολόγο), ο οποίος θα τους παρέχει στήριξη για να μπορέσουν να κατανοήσουν την κατάσταση.

Στην συνέχεια, θα πρέπει να συμβουλευτούν κάποιους ειδικούς ( παιδίατρο, εργοθεραπευτή, φυσιοθεραπευτή, εκπαιδευτικό), οι οποίοι θα τους κατευθύνουν για την προσαρμογή του παιδιού τόσο στο σχολικό, όσο και στο κοινωνικό περιβάλλον γενικότερα. 

Όσο καλύτερη είναι η συνεργασία των γονιών του παιδιού με τους ειδικούς επί του θέματος, τόσο πιο ομαλή θα είναι και προσαρμογή του παιδιού. Η εικόνα που θα αποκτήσει το παιδί για τον εαυτό του εξαρτάται από τον κοινωνικό του περίγυρο. Όσο περισσότερη στήριξη έχει το παιδί από τους γύρω του, τόση περισσότερη θα είναι και η ‘εσωτερική του δύναμη’ και η θέληση του για να πετύχει στους στόχους που θα θέσει το ίδιο στη ζωή του.

Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα που έχουμε δει στην καθημερινότητα μας. Καθηγητές σε αναπηρικό καροτσάκι, κοριτσάκι το οποίο έχει ένα πόδι εκ γενετής να λαμβάνει μέρος σε διαγωνισμό χορού και άλλα άπειρα παραδείγματα. Παραδείγματα τα οποία αποτελούν μάθημα ζωής για όλους μας. Και το σημαντικότερο είναι ότι τα άτομα αυτά είναι ευτυχισμένα παρά τις σωματική τους αναπηρία.

Οι ικανότητες των ατόμων καθώς και τα όρια που τίθενται, σχετίζονται με την κοινωνική οργάνωση και όχι με την αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει η ίδια η κοινωνία να κατανοήσει ότι τα περισσότερα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα άτομα με σωματικές αναπηρίες και γενικότερα με ειδικές ανάγκες προέρχονται από τις αλληλεπιδράσεις που ορίζει η κοινωνική οργάνωση.

Συμπερασματικά, η αυτοαντίληψη, η κοινωνική ανάπτυξη και το επίπεδο ανεξαρτησίας του παιδιού εν συνεχεία του ενήλικα εξαρτάται από το κοινωνικό περιβάλλον του. Όσο πιο υγιές είναι το περιβάλλον που μεγαλώνει ένα άτομο με σωματικές αναπηρίες, τόσο καλύτερη θα είναι και η εικόνα που θα αναπτύξει το άτομο αυτό για τον εαυτό του και τις ικανότητες του.

   

Μαρία Χούτρη
Ειδική Παιδαγωγός

Τί προκαλεί την επιθετική συμπεριφορά στα παιδιά;

Όσον αφορά την επιθετική συμπεριφορά κατά την παιδική ηλικία υπάρχουν πολλές θεωρίες και έρευνες οι οποίες έχουν προσπαθήσει να δώσουν εξηγήσεις. Για παράδειγμα, η απογοήτευση και ο θυμός είναι δύο συναισθήματα που έχουν συνδεθεί κατά καιρούς με την επιθετική συμπεριφορά. Και πάλι όμως, δεν αντιδρούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο όταν βιώνουν ένα ανάλογο συναίσθημα. 

Η αυστηρή και συχνή τιμωρία έχει επίσης συνδεθεί με την επιθετική συμπεριφορά. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών, όταν ένα παιδί τιμωρείται για επιθετικές συμπεριφορές, μπορεί να μειώσει την επιθετικότητα στο σπίτι, αλλά γίνεται πιο επιθετικό σε χώρους εκτός σπιτιού π.χ. στο σχολείο. Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε επίσης, ότι γονείς οι οποίοι χρησιμοποιούν τη σωματική τιμωρία αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό την επιθετικότητα του παιδιού τους.

Το πιο ισχυρό πρότυπο συμπεριφοράς για τα παιδιά είναι αρχικά οι γονείς. Όταν τα παιδιά παρατηρούν επιθετική συμπεριφορά στο σπίτι, είναι πιθανότερο ότι θα την μιμηθούν. Η οποιαδήποτε θετική ή αρνητική αλληλεπίδραση των μελών της οικογένειας επηρεάζει τη μάθηση της επιθετικότητας. Τα παιδιά μιμούνται τη συμπεριφορά των ενήλικων και τον τρόπο που χειρίζονται το θυμό, την λύπη ή την απογοήτευση τους.

Αν και οι γονείς και το στενό οικογενειακό περιβάλλον των παιδιών είναι τα πιο ισχυρά πρότυπα και μοντέλα συμπεριφοράς έχουν διαπιστωθεί επίσης ότι τα πρότυπα της τηλεόρασης, τα βίαια τηλεοπτικά προγράμματα και τα βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια συντελούν και αυτά στην επιθετική συμπεριφορά.  

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός

 

Προσέγγιση ενίσχυσης εναλλακτικής επικοινωνίας - Το Γλωσσικό Πρόγραμμα ΜΑΚΑΤΟΝ

Το Πρόγραμμα ΜΑΚΑΤΟΝ είναι ένα γλωσσικό σύστημα γλωσσικής ανάπτυξης και εναλλακτικής επικοινωνίας. Σχεδιάστηκε από τη Βρετανίδα λογοπεδικό Margaret Walker το 1978, με σκοπό να παρέχει λειτουργική επικοινωνία και να ενθαρρύνει τη γλωσσική ανάπτυξη και τις δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής μέσα από τη συνδυασμένη χρήση των χειρονομιών /«νοημάτων», των συμβόλων και της ομιλίας.

Το συγκεκριμένο Πρόγραμμα, έχει προσαρμοστεί και χρησιμοποιείται σε περισσότερες από 40 χώρες με πολύ διαφορετικούς πολιτισμούς. Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1992, μέσω του Πανελλήνιου Συλλόγου των Λογοπεδικών. Τα νοήματα που χρησιμοποιούνται από το ΜΑΚΑΤΟΝ-ΕΛΛΑΣ, προέρχονται από την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, όπως άλλωστε συμβαίνει και σε κάθε χώρα, από της οποίας την νοηματική γλώσσα των κωφών δανείζεται τα νοήματα του από το ΜΑΚΑΤΟΝ.

Σύμφωνα με το πνεύμα της πολυαισθητηριακής προσέγγισης του προγράμματος  (δηλαδή χρήση νοημάτων, συμβόλων και ομιλίας) τα σύμβολα χρησιμοποιούνται για παιδιά και ενήλικες με ή χωρίς σωματική αναπηρία, για την ανάπτυξη της δομής της γλώσσας αλλά και για την ανάπτυξη προαναγνωστικών δεξιοτήτων που θα αποτελέσουν τη γέφυρα για την επίτευξη της εφαρμογής της κλασσικής μεθόδου, ανάγνωσης, όταν αυτή κρίνεται δυνατή.     

Τα σύμβολα του ΜΑΚΑΤΟΝ παρέχουν τη δυνατότητα του άμεσου και απτού χειρισμού της γλώσσας, από τα παιδιά και τους ενήλικες που παρουσιάζουν διαταραχές στην επικοινωνία, βοηθώντας ιδιαίτερα στον τομέα της δόμησης της γλώσσας και διευκολύνοντας την κατανόηση των μερών του λόγου που την αποτελούν. Τα σύμβολα επίσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες χρήσης του προγράμματος ως εναλλακτικό μέσο επικοινωνίας.

Η κριτική που δέχεται το ΜΑΚΑΤΟΝ ως προς τη χρήση του σε άτομα με αυτισμό αφορά κυρίως στην ύπαρξη και χρήση των νοημάτων στην εφαρμογή του προγράμματος. Εξαιτίας της αποτυχίας της εκπαίδευσης των παιδιών με αυτισμό στη νοηματική γλώσσα, τη δεκαετία του 1980, θεωρείται ακόμη ακατάλληλη πρακτική η χρήση οποιασδήποτε μορφής κινηματικής γλώσσας με στόχο την ανάπτυξη της επικοινωνίας.

Σύμφωνα όμως με την ιδρυτή του, το ΜΑΚΑΤΟΝ, δεν είναι νοηματική γλώσσα. Είναι γλωσσικό πρόγραμμα το οποίο έχει σαν στόχο την ανάπτυξη της επικοινωνίας και του λόγου είτε ακολουθώντας την αναπτυξιακή πορεία του ατόμου, είτε βρίσκοντας εναλλακτικούς τρόπους για την προώθηση τους. Το ΜΑΚΑΤΟΝ, δεν διδάσκει νοήματα αλλά χρησιμοποιεί συμπληρωματικά τα νοήματα σε συνδυασμό με την προφορική ομιλία με κύριο στόχο την αύξηση της κατανόησης του λόγου από το άτομο με δυσκολίες στην επικοινωνία. Αν το ίδιο το άτομο βρει βοηθητική και αποτελεσματική τη χρήση των νοημάτων και τα χρησιμοποιεί κατάλληλα εξυπηρετώντας τις επικοινωνιακές του ανάγκες, τότε τα νοήματα μπορεί να παραμείνουν ως τρόπος εναλλακτικής επικοινωνίας. Στην αντίθετη περίπτωση, τα νοήματα συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται από τους επικοινωνιακούς συνεργάτες για να υποστηρίξουν την καλύτερη κατανόηση του προφορικού λόγου.       

 

Μαρία Χούτρη

Ειδική Παιδαγωγός